ramin-labisheh-RznGbD7VAg8-unsplash.jpg

په ټول هیواد کې د طالبانو څو نوې مدرسې جوړې شوې او یو شمیر نورې یې راپور شوي

د اپریل په میاشت کې طالبانو ژمنه وکړه چې د افغانستان په هر ولایت کې به له دریو څخه تر لسو پورې مدرسې پرانیزي

د طالبانو د پوهنې وزیر نورالله منیر ټینګار کړی چې د دې ډلې اوسنی لومړیتوب دیني زده کړو ته متمرکز دی او په وروستیو میاشتو کې په ټول افغانستان کې د طالبانو د یو شمېر نویو مدرسو د جوړېدو خبر ورکړل شوی دی.

افغان وتنس په افغانستان کې د طالبانو د مدرسو د پرانستلو راپورونه څارلي او د امکان په صورت کې یې د هغوی ځایونه تایید کړي دي. افغان وتنس تر دې دمه توانیدلی چې په غور، فاریاب، بلخ او خوست ولایتونو کې د راپور شویو مدرسو ځایونه تایید کړي. د رارسيدلو خبرونو له مخې په شپږو نورو ولايتونو کې هم د طالبانو مدرسې جوړې شوې دي.



انځور: نقشه په ټول افغانستان کې د طالبانو د مدرسو راپور ورکوي په غور، بلخ، خوست او فاریاب ولایتونو کې د تایید شویو ځایونو سره او په نورو ولایتونو کې د پرانستلو ډیری ادعاګانې.

فیروزکوه، غور ولایت

د رارسیدلو خبرونو له مخې د جون په ۲۲مه د غور ولایت په مرکز فیروزکوه کې د «جهاد الجهادي مدرسه» د سیمه ییزو طالبانو او امنیتي چارواکو له خوا پرانستل شوه. راپورونه وايي دغه مدرسه په غور ولایت کې د طالبانو د مشر ملا هبت الله اخندزاده په امر جوړه شوې او ادعا کېږي چې د ۱۰۰۰ زده کوونکو ظرفیت لري.

یو خبر راپور ورکوي چې د دې ولایت د پوهنې رییس مولوي محفوظ ویلي چې دیني مدرسې د "جهاد" او "مبارزې" په لومړۍ کرښه کې دي. په مقاله کې راغلي دي چې ديني عالمانو او د طالبانو يو شمير غړو د ديني مدرسو د جوړولو او د ساينس او پوهې د ارزښت په باب خبرې وکړې او په افغاني ټولنه کې يې د ديني مدرسو د زيات ملاتړ په ضرورت ټينګار وکړ.

افغان وتنس وتوانید چې په غور کې د نوې تاسیس شوې مدرسې موقعیت انځور کړي:


انځور: د غور ولایت په فیروزکوه کې د نوې جوړې شوې مدرسې د انځورونو موقعیت. همغږي: ۳۴.۵۱۹۶۴۱، ۶۵.۲۴۸۹۹۰ (د نقشې عکس ۱۸۰º ګرځول شوی)

میمنه، فاریاب ولایت

د غبرګولي په ١٥مه پژواک خبري اژانس ته په رالېږل شوې خبرپاڼه کې راغلي چې د فارياب ولايت سيمه ييزې ادارې په ميمنې ښار کې د (فاروقيه ټولنې) تر نامه لاندې د ١٠٠٠ زده کوونکو لپاره يوه ديني مدرسه جوړه کړې ده. د فیسبوک د یوه پوسټ له مخې د ابومسلم خراساني دارالعلوم لیلیه ودانۍ په لومړي ځل په ۲۰۱۹ کال کې پرانیستل شوه.

د افغان وتنس پلټونکي وکولای شول چې ودانۍ موقعیت معلومه کړي:



انځور: د فاریاب ولایت په میمنه کې د ادعا له مخې مدرسه جوړه شوې ده. همغږي: ۳۵.۹۱۴۹۹۳، ۶۴.۷۷۹۲۳۹

مزار شریف بلخ ولایت

د جون په پیل کې په بلخ ولایت کې د یوې مدرسې پرانیستل د رسنیو زیات پام ځانته راواړوه. اتصالاتروز د جون په لومړۍ نېټه راپور ورکړ چې طالبانو په بلخ ولایت کې د نشراتو یوه پخوانۍ ودانۍ ونیوله او په یوه مدرسه یې بدله کړه. د مقالې له مخې دغه ودانۍ چې پخوا د میترا تلویزیون له خوا کارول کېده په مزارشریف کې موقعیت لري او د بلخ د پخواني والي عطا محمد نور ملکیت دی چې اوس د اپوزیسیون یو مخکښ شخصیت او د مقاومت د عالي شورا برخه ده. د میترا تلویزیون د لس کلن فعالیت وروسته د ۲۰۲۱ په اګست کې د طالبانو له واک څخه وروسته خپرونې بندې کړې.

د افغان وتنس ټیم وتوانید چې ودانۍ جیولیکیټ کړي:



انځور: د بلخ ولایت په مزار شریف کې د ټلویزیون د ودانۍ موقعیت په مدرسې بدله شوې [۳۶.۶۶۷۷۶، ۶۷.۱۳۱۳۸].

په همدې ورځ د مزار شریف د پیکان تلویزیون د نوې مدرسې د پرانستلو ویډیو خپره کړه. په ویډیو کې د طالبانو د پوهنې وزیر نورالله منیر د مدرسې پر جوړېدو نیوکې کوي:

"موږ په هر ولایت کې د مرکزي مدرسو په جوړولو تورن یو خو ښوونځي نه. آیا په ښارونو او ولایتونو کې لږ ښوونځي شته؟ نه ښايي ستاسو په ولايت کې لسګونه لېسې وي چې يو لک نه بلکې په زرګونو زده کوونکي پکې زده کړې کوي. موږ په ټول افغانستان کې شاوخوا شل زره ښوونځي لرو خو د حکومت او پوهنې وزارت تر چتر لاندې تر زرو رسمي مدرسې نه لرو.»

په یوه بله مقاله کې ویل شوي چې په بلخ ولایت کې د طالبانو د ښوونې او روزنې رییس عبدالجلیل شهید خیل د پرانېستې په مراسمو کې وویل چې د دې په څېر دیني مدرسې د "بهرنیو کلتورونو د یرغل" په وړاندې د مبارزې لپاره یو ښه انتخاب دی. د راپور له مخې په بلخ کې د طالبانو سیمه ییزو چارواکو ویلي چې نوې موسسه به په یو وخت کې ۱۰۰۰ زده کوونکو ته تدریس وکړي.

بې نومه سیمه ییزو سرچینو په ګډون د یوه سیمه ییز خبریال د CSO یو فعال او دوه ځایی اوسېدونکو افغان وتنس ته وویل چې دا ودانۍ د پخواني حکومت له نسکورېدو وروسته په لومړیو دوو میاشتو کې د طالبانو د پوځي اډې په توګه کارول شوې وه. سرچینې وايي چې په وروستیو میاشتو کې د میترا تلویزیون ودانۍ په یوه دیني مدرسه بدله شوې ده. مدني فعال او د سیمې اوسیدونکي چې د افغان وتنس سره په تماس کې و تایید کړه چې که څه هم دا مدرسه یوازې د جون په لومړۍ نیټه په رسمي توګه پرانستل شوه خو له دې څخه یوه میاشت دمخه یې فعالیت کاوه. ځايي اوسېدونکي او ځايي خبريال زياته کړه هغه مدرسه چې د دوی په خبره د طالبانو له خوا د مرکزي جهادي مدرسې په نوم نومول شوې په مزارشريف کې به تر ټولو لويه مدرسه وي.

تالقان، تخار ولایت

د جون په ۲مه افغان نیوز راپور ورکړ چې طالبانو د تخار دولتي تخنیکي او مسلکي انستیتوت په مدرسې بدل کړ. د دوی د سرچینو په وینا پخوانی انستیتیوت د طالبانو د اوسني مشر هبت الله اخندزاده په امر د جون په لومړۍ نېټه د طالبانو د کورنیو چارو د وزارت د مرستیال مولوي محسن هاشمي له خوا د دیني مدرسې په توګه پرانستل شو.

د باختر آژانس د خبرله مخې: د پرانستلو په مراسمو کې د دولتي ادارو يوشمير رييسانو ديني عالمانو او رسنيو ګډون کړى و. د تخار یو عالم رومي روح الله د مدرسې د جوړولو له امله د طالبانو له مشرانو څخه مننه وکړه او دا یې "د اسلام د دین د ساتنې او د اسلامي علومو د خپراوي په برخه کې یو اغیزمن ګام" وباله. په یوه مقاله کې چې د ۸am.af لخوا خپره شوې راپور ورکړی چې ۲۳۶ زده کونکو چې په انسټیټیوټ کې برخه اخیستې وه له طالبانو څخه د نورو ځایونو د زده کړې د دوام غوښتنه کړې.

پل چرخي، ولایت کابل

د خبرونو له مخې د می په ۲۵ مه د طالبانو دولتي ټلویزیوني چینل وویل چې طالبانو د کابل په ختیځ کې د پل چرخي په سیمه کې "د افغانستان تر ټولو لوی دیني مدرسه" پرانیستې او ادعا کوي چې په هر کورس کې به ۱۰۰۰ زده کوونکي روزي. تر دې یوه میاشت وړاندې داسې راپورونه خپاره شول چې د طالبانو د پوهنې وزارت سرپرست نورالله منیر په ختیځ لوګر ولایت کې په یوه غونډه کې راڅرګند شوی و او اعلان یې وکړ چې دغه ډله به ډېر ژر په لوګر ولایت کې له دریو څخه تر لسو پورې دیني مدرسې جوړې کړي. د افغانستان هره ولسوالي. د راپور له مخې منیر د "دیني علومو" د لا تدریس پر اړتیا ټینګار وکړ او د ښوونکو لپاره یې په زده کونکو کې "اسلامي عقیدې" ته وده ورکړه.

په نورو ولایتونو کې مدرسې

د می په ۲۶ مه د افغانستان نړیوال سازمان یوه مقاله خپره کړه چې پکې ویل شوي وو چې طالبانو لا دمخه په خوست، پکتیا، کندهار او کنړ ولایتونو کې درې منځني ښوونځي او د ښوونکو د روزنې یوه اکاډمۍ په دیني مدرسو بدله کړې ده. په خبرپاڼه کې راغلي چې په کونړ کې د طالبانو د والي له دفتره په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي چې د الجامعة المحمدیه جهادي لېسه د افغانستان د اسلامي امارت د زعیم نورالله منیر په حضور کې د یوه ځانګړي فرمان له مخې پرانیستل شوه. د طالبانو د پوهنې وزارت سرپرست ویاند زیاتوي چې دغه ښوونځی لیلیه لري او تمه ده چې د هېواد له ګوټ ګوټ څخه به زرګونه زده کوونکي جذب کړي.

څو میاشتې وړاندې د مارچ په ۲۶ د ټویټر یو کاروونکي د نږدې ۳ زره پلویانو په درلودلو سره د خوست د عبدالحی حبیبي لېسې د ننوتلو یو عکس د دې سرلیک سره شریک کړ چې «د عبدالحی حبیبي (حبیبیه) لېسې د نوم بدلول باید زموږ لومړیتوب نه وي. نور ډیر مهم شیان شته خو شاید زه پرې پوه نه شم.»



انځور: د نوم بدلولو دمخه د عالي لیسې مخې ته د عکس سره ټویټ کړئ په مدرسې کې د ودانۍ د لیږد لپاره چمتووالی.

د مې په ۱۷مه یو افغان خبریال عبدالحق عمري چې په ټویټر کې یې له ۶۵ زرو زیات پلویان لري یوه ادعا خپره کړه چې طالبانو په خوست کې د عبدالحی حبیبي لېسه په مدرسې بدله کړې ده.

د لیسې د فیسبوک پاڼې یو عکس د ښوونځي په مخ کې اصلي نښه ښیي پداسې حال کې چې د ښاغلي عمري ټویټ د ودانۍ د اوسني مخ عکس شریکوي چې اوس په مدرسې بدله شوې.

انځور: مخکې (پورته) او وروسته (لاندې) د عبدالحی حبیبي لېسې نوم په مدرسې بدلول.

افغان وتنس د دې توان درلود چې د ودانۍ انځورونه موقعیت کړي.



انځور: په خوست کې د عبدالحی حبیبي لېسې په نوم د ودانۍ جغرافیایي موقعیت اوس په مدرسې بدل شوی [۳۳.۳۳۸۵۱۲ ۶۹.۹۱۷۱۵۷].

په وروستیو لسیزو کې په افغانستان کې د مدرسو نفوذ د یوې لارې په توګه په کلیوالو سیمو کې په ځانګړې توګه هغو کسانو ته چې په بې وزلو ټولنو کې دي د زده کړې زمینه برابره کړې ده. پخوا د مدرسې سیسټم په عمده توګه د ټولنې لخوا پرمخ وړل شوي هڅو له لارې دوام درلود چې ډیری یې د خصوصي سرچینو څخه راځي.

په هرصورت د افغان وتنس ځینو سرچینو د طالبانو لخوا د مدرسو د جوړولو په اړه اندیښنه څرګنده کړه. په مزارشريف کې سرچينې چې د "مرکزي جهادي مدرسې" په نوم يې له افغان وتنس سره خبرې کړې وايي چې دوی اندېښمن دي چې په دې مدرسه کې زده کوونکي ځوانان به د افراطي جهادي او مذهبي جنګياليو په توګه وروزل شي. مدني فعال زیاته کړه چې دا د هغو مدرسو سره ورته ښکاري چې په ۱۹۹۴ کې د طالبانو له رانسکوریدو وروسته تاسیس شوي د اسلامي تعلیماتو په نظریې د دې ډلې تمرکز او په تیرو وختونو کې د رژیم ډیری جنګیالیو او چارواکو ته روزنه ورکول کیږي.

د طالبانو د مدرسو د پرانستلو خبر په داسې حال کې مخې ته راځي چې د نړیوالې ټولنې له پراخو غندنې سره سره په افغانستان کې د نجونو لپاره عالي ښوونځي تړلي دي. د دې کال په پیل کې پوهنتونونه له شاوخوا نهو میاشتو وروسته بیا پرانستل شول مګر ټولګي د جنسیت سره جلا شوي او ښځینه زده کونکي باید د جامو کوډ ته غاړه کیږدي.

د افغان وتنس خبریال: افغان وتنس

۲۲ جون ۲۰۲۲

AW Reporter:

Afghan Witness

22 Jun 2022